เห็ดทรัฟเฟิล (Truffle)


วันที่ 10 มิถุนายน 2557


เห็ดทรัฟเฟิล (Truffle) คือกลุ่มหนึ่งของเห็ดรา (mycorrhizal fungi) ที่สามารถบริโภคได้ ขึ้นอยู่ใต้ดินลึกประมาณ 5-40 เซนติเมตร และมีกลิ่นฉุนรุนแรงมาก มักพบในลักษณะวงกลมรอบต้นไม้ ห่างจากลำต้นประมาณ 120-150 เซนติเมตร ซึ่งส่วนใหญ่จะขึ้นรอบต้นโอ๊ก (oak) และต้นบีช เห็ดทรัฟเฟิลจะมีหลายขนาดตั้งแต่ขนาดเท่าลูกหินไปจนถึงขนาดเท่าผลส้ม ส่วนสีของเห็ดนั้นจะแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์

เห็ดทรัฟเฟิลได้ชื่อว่าเป็นเห็ดที่หายากที่สุดในโลก ด้วยความหายากนี่เองทำให้มันมีมูลค่าสูงนับล้านบาทเลยทีเดียว ซึ่ง เห็ดทรัฟเฟิลที่นิยมบริโภคกันจะมีอยู่ 2 ชนิดใหญ่ๆ คือชนิดพันธุ์สีขาว(Tuber magnatum) และชนิดพันธุ์สีดำ (Tuber Melanosporum) ชนิดขาวมักจะบริโภคกันสดๆ มีรสจัดกว่า เป็นที่นิยมมากกว่าจึงทำให้มีราคาแพงกว่า

เห็ดทรัฟเฟิลนั้นจะพบในแถบยุโรป โดยเฉพาะประเทศอิตาลี และฝรั่งเศส ซึ่งแต่ละชนิดและแต่ละสายพันธุ์ก็จะพบในสถานที่ที่แตกต่างกัน โดยที่พันธุ์สีดำชั้นเยี่ยม (Tuber Melanosporum) พบมากในฝรั่งเศส 45% สเปน 35% และอิตาลี 20% โดยเฉพาะในอุมเบรียของอิตาลี และเปริโกด์ (Perigord) ของฝรั่งเศสถือว่าสุดยอด ขุดได้เฉพาะช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม ส่วนเห็ดทรัฟเฟิลดำที่คุณภาพรองลงมา พบในอังกฤษ แอฟริกาเหนือ โปแลนด์ สโลวีเนีย โครเอเชีย และสหรัฐ นอกจากนั้นยังมีเห็ดทรัฟเฟิลทะเลทราย (Desert Truffles) พบในโมร็อกโก อียิปต์ ซาอุฯ คูเวต อิรัก อิหร่าน ตุรกี และอิตาลี

เห็ดทรัฟเฟิลสีขาว (Tuber magnatum) จะมีกลิ่นฉุนรุนแรงกว่าและราคาแพงมากขึ้นไปอีก พบในเขตเพียดมอนต์ของอิตาลี และสามารถเก็บได้เฉพาะช่วงเวลาสั้นๆ ไม่เกิน 2-3 สัปดาห์ระหว่างปลายฤดูใบไม้ร่วงต่อกับต้นฤดูหนาว เห็ดชนิดนี้หาพบได้ยากมากถ้าไม่มีสุนัข หรือหมูช่วยขุดค้นหาจะไม่มีโอกาสหาเจอเป็นอันขาด ปัจจุบันมีประเทศผู้ส่งออกเห็ดทรัฟเฟิลรายใหญ่ 3 ราย คือ ฝรั่งเศส สเปน โดยผลผลิตรวมของยุโรปที่ส่งออกนั้นมีปริมาณในแต่ละปีไม่น้อยกว่า 2,000 ตัน

นักวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันได้ค้นพบว่า เห็ดทรัฟเฟิล (Truffle) สามารถผลิตสารเคมีชนิดหนึ่ง คือ ฟีโรโมน (Pheromone) ซึ่งคล้ายกับฮอร์โมนเพศผู้ของหมู (Androgen analog substance) เป็นตัวที่ทำให้เห็ดมีกลิ่นหอม และ เป็นตัวล่อดึงดูดให้หมูคุ้ยเขี่ยหากินเห็ดชนิดนี้ ซึ่งฮอร์โมนเพศผู้ (Androgen hormone) เป็นตัวสำคัญที่หมูด้วยกันใช้ในการเสาะแสวงหาคู่ในฤดูผสมพันธุ์ ดังนั้นเห็ดทรัฟเฟิลจึงใช้วิธีอันชาญฉลาดนี้โดยอาศัยกลิ่นจาก ฟีโรโมน (Pheromone) หลอกล่อหมูให้ขุดคุ้ยหาตัวมันจนพบได้สำเร็จ เพื่อหมูจะได้เป็นพาหะช่วยเผยแพร่พันธุ์ให้ โดยการกระจายสปอร์ (Spore) ของมันออกไป และได้ค้นพบในภายหลังว่า เห็ดทรัฟเฟิล (Truffle) สามารถผลิตสารเคมีอีก 9 ชนิด ซึ่งเป็นตัวที่สำคัญยิ่งกว่าสารคล้ายฮอร์โมนเพศผู้ของหมู (Androsternol) และเป็นตัวล่อให้หมูทั้งตัวผู้และตัวเมียขุดคุ้ยหาและชอบกินเห็ดชนิดนี้อีกด้วย (Discover: November 2000 issue, page 40)

ชาวกรีซโบราณเชื่อว่าเห็ดทรัฟเฟิลเกิดขึ้นจากสายฟ้าฟาดลงมาบนพื้นดินที่เฉอะแฉะหมูป่าและกระรอกเป็นสัตว์ที่ชอบกิน เห็ดทรัฟเฟิลมากซึ่งผู้ล่าเห็ดชนิดนี้มักใช้สุนัขหรือหมูในการค้นหาการที่เห็ดอยู่ใต้ดินอาจเป็นเพราะต้องการหนีไฟป่า ความแล้งและอากาศหนาวจัด และในสมัยโรมันโบราณ ชาวโรมันนั้นเมื่อมีเห็ดทรัฟเฟิลอยู่ในครัว พวกเขาจะเข้าครัวปรุงอาหารเอง เพราะพวกเขาเชื่อว่า เห็ดทรัฟเฟิล นั้นเลอค่ามากไม่คู่ควรแก่ (มือ) คนรับใช้

จากการศึกษาค้นคว้าของนักวิจัยยังไม่มีการกล่าวรายงานเกี่ยวกับคุณค่าทางโภชนาการที่แน่นอนของเห็ดทรัฟเฟิล แต่เห็ดทรัฟเฟิลนั้นสามารถเพิ่มพลังสมรรถภาพทางเพศให้ดีขึ้น และยังสามารถสร้างกลิ่นเย้ายวนคล้ายฟีโรโมน ให้เกิดบริเวณริมฝีปากและร่างกาย กระตุ้นความต้องการทางเพศทั้งผู้ที่รับประทานและผู้ที่ได้กลิ่นอีกด้วย



  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่