กระดูกไก่ดำ


วันที่ 26 ธันวาคม 2557


กระดูกไก่ดำ หรือที่คนภาคกลางเรียกสำมะงาจีนนั้น มีถิ่นกำเนิดในประเทศมาเลเซียและพม่า ซึ่งในมาเลเซียเชื่อว่าเป็นไม้วิเศษ ป้องกันภูตผีหรือป้องกันภัยต่างๆ ส่วนในบ้านเราจะมีชื่อเรียกแตกต่างกันโดยทางภาคใต้เรียกว่า เฉียงพร้า ภาคเหนือเรียกว่าบัวลำดำ ภาคตะวันออก แถวจันทบุรีจะเรียกว่ากระดูกดำ ส่วนที่ตราดเรียกว่าปองคำ นอกจากนี่ยังมีชื่อเรียกต่างอีกว่า เฉียงพร้าบ้าน, เฉียงพร้ามอญ, ผีมอญ, สันพร้ามอญ, เฉียงพร้าม่าน, เกียงพา

กระดูกไก่ดำเป็นพันธุ์ไม้พุ่มเล็ก มีลำต้นสูงประมาณ 90-100 เซนติเมตร ลักษณะของลำต้นและกิ่งเป็นปล้องข้อคล้ายกระดูกไก่ ขนาดลำต้นยาวประมาณ 2.5-3 นิ้ว ข้อของกิ่งยาวประมาณ 1-1.5 นิ้ว ลำต้น, ใบ, กิ่ง, ก้าน มีสีแดงเรื่อ

ใบ มีลักษณะเป็นรูปหอกโคนและปลายแหลม ริมขอบใบเรียบไม่มีหยัก เส้นกลางใบสีแดงขนาดใบกว้าง 0.5-1.5 นิ้ว ยาวประมาณ 3-5 นิ้ว ก้านใบสั้น ดอก ออกเป็นช่อบริเวณปลายดอก ช่อยาวประมาณ 2-3 นิ้ว ลักษณะของดอก กลีบดอกมีสีขาวอมเขียว แกมชมพู โคนกลีบดอกติดกัน ส่วนปลายกลีบแยกเป็นกลีบล่างบน ลักษณะกลีบล่างโค้งงอนเหมือนช้อน ข้างในหลอดดอกมีเกสรตัวผู้ 2 อัน ซึ่งจะโผล่พ้นหลอดออกมา ผล มีลักษณะเป็นฝัก ยาวประมาณ 1.3-1.5 เซนติเมตร

ใบสดกระดูกไก่ดำเอามาตำต้มน้ำดื่ม แก้ปวดศีรษะ, โรคหืด, ไอ, อัมพาต หรือนำใบมาต้มดื่ม แก้ช้ำ, แก้ไข้, ลดความร้อน, ขับเลือดข้นในร่างกายให้กระจาย กากของใบนำมาพอกแผลที่พิษอสรพิษขบกัด ส่วนรากและใบ ตำผสมกันแล้วนำมาพอกแผล ถอนพิษ หรือนำมาต้มใช้อาบน้ำแก้โรคผิวหนัง, ผื่นคัน

อย่างไรก็ตาม ใช้สมุนไพรเพื่อเป็นยารักษาโรค ควรศึกษาถึงสรรพคุณของสมุนไพรแต่ละชนิดให้ครบถ้วน และที่สำคัญควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาสมุนไพรทุกครั้งเพื่อความปลอดภัยของตัวเราเอง

กัลยาณา เรียบเรียง
สุขสาระ ธันวาคม 2552




  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่