หน้าแรก > มูลนิธิสร้างสุขมุสลิมไทย สสม. > โครงการ > สัญจรโรงเรียนพาเลิกบุหรี่
สัญจรโรงเรียนพาเลิกบุหรี่

วันที่ 14 กันยายน 2561


ในปัจจุบัน ความเป็นอยู่ของสังคมไทยล้วนเสี่ยงต่อปัจจัยที่เอื้อต่อการเกิดปัญหาทางด้านสุขภาพโดยเฉพาะโรคภัยที่เกิดจากการบริโภคยาสูบ ซึ่งปัญหาการสูบบุหรี่และยาสูบ เกิดจากผู้สูบโดยตรงและการใช้ชีวิตใกล้ชิดกับผู้ที่สูบ โดยผลจากการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากร พ.ศ. 2557 (สำนักงานสถิติแห่งชาติ, 2557) พบว่า ในจำนวนประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปทั้งสิ้น 54.831 ล้านคน เป็นผู้ที่สูบบุหรี่ 11.4 ล้านคน (ร้อยละ 20.7) ในจำนวนนี้กว่าร้อยละ 88 เป็นผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำ ที่เหลืออีกร้อยละ 12 เป็นผู้ที่สูบบุหรี่นาน ๆ ครั้ง

ยิ่งไปกว่านั้นพฤติกรรมการสูบบุหรี่ในตัวบ้านของสมาชิกที่อยู่อาศัยในครัวเรือนก็ทำให้เกิดอันตรายแก่คนรอบข้าง โดยมีการสูบบุหรี่ภายในตัวบ้านมากถึงร้อยละ 39.5 ในขณะที่ไม่มีการสูบบุหรี่ในตัวบ้านร้อยละ 59.4 และที่เหลือร้อยละ 1.1 ไม่แน่ใจ โดย พบว่าร้อยละ 27.8 มีการสูบบุหรี่ในตัวบ้านทุกวัน และร้อยละ 7.1 มีการสูบบุหรี่ในบ้านอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง (สำนักงานสถิติแห่งชาติ, 2557) ผลการสำรวจนี้จึงชี้ให้เห็นว่ายังมีผู้สูบบุหรี่อีกจำนวนมากที่นอกจากจะไม่ใส่ใจในสุขภาพของตนเองแล้ว ยังไม่คำนึงถึงสุขภาพร่างกายและสุขภาพจิตของสมาชิกคนอื่น ๆ ที่อยู่ร่วมบ้านเดี่ยวกันอีกด้วย

ผลจากการดำเนินโครงการรณรงค์ต่อต้านบุหรี่ทั่วประเทศของมูลนิธิสร้างสุขมุสลิมไทย (สสม.) หลายปีที่ผ่านมา พบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลิกสูบบุหรี่ของหัวหน้าครอบครัวอย่างมากคือคนในครอบครัว โดยเฉพาะลูกๆ ด้วยเหตุนี้ สังคมไทยจึงต้องการการรณรงค์ให้เห็นถึงอันตรายของบุหรี่และผลิตภัณฑ์ยาสูบ อีกทั้งผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับตนเองและคนรอบข้างให้มากขึ้น และการเสริมกิจกรรมที่จะช่วยให้สามารถ ลด ละ เลิกสูบบุหรี่โดยเริ่มจากคนใกล้ชิด เพราะบ้านที่ห้ามสูบบุหรี่ในทุกพื้นที่จะเป็นเกราะป้องกันไม่ให้เด็กเริ่มต้นสูบบุหรี่ในอนาคต และลดอันตรายจากการเป็นผู้สูบบุหรี่มือสองที่เกิดจากสมาชิกในครัวเรือนที่สูบบุหรี่

อย่างไรก็ดีหากจะลดอัตราการสูบบุหรี่อย่างมีประสิทธิภาพ ควรต้องดำเนินการกับกลุ่มเป้าหมายที่หลากหลายและมีความสัมพันธ์กับปัญหา กลุ่มเป้าหมายที่เป็นเยาวชนโดยเฉพาะเด็กนักเรียนในโรงเรียนต่างๆ ถึงแม้ว่าเด็กส่วนใหญ่ไม่สูบบุหรี่ แต่เด็กหลายคนมีคนในครอบครัวสูบบุหรี่ และเด็กซึ่งหมายถึงลูกที่มีพ่อหรือพี่ชายหรือคนอื่นๆ ในบ้านที่สูบบุหรี่ จากข้อมูลครัวเรือนไทยกว่า 20.5 ล้านครัวเรือน พบว่าโดยเฉลี่ยแล้วมีผู้สูบบุหรี่ 0.55 คนต่อ 1 ครัวเรือน (กนกวรรณ ยีหวังเจริญ, 2555) การมุ่งเป้าไปที่ตัวเด็กนักเรียนจึงมีความสำคัญกับความสำเร็จของการรณรงค์เป็นอย่างมาก โครงการ “สัญจรโรงเรียนพาเลิกบุหรี่” จึงเน้นไปที่การจัดกิจกรรมในโรงเรียนให้เด็กนักเรียนระดับประถมทั่วประเทศ เพื่อให้นักเรียนเป็นสื่อพาเลิกบุหรี่ให้กับคนในครอบครัวโดยมีครูคอยดูแลให้คำแนะนำ

นอกจากความรู้ที่เด็กจะได้รับแล้ว สื่อเรื่องบุหรี่ที่เหมาะสมกับเด็กก็มีความสำคัญเสมือนเป็นตัวช่วยให้เด็กประสบความสำเร็จในภารกิจชวนคนในครอบครัวเลิกบุหรี่ ทางโครงการมีการคิดรูปแบบสื่อหลายชนิดที่มีเนื้อหาเหมาะสมกับการใช้งานของเด็กนักเรียน นอกจากเด็กนักเรียนจะได้รับเกราะป้องกันบุหรี่ให้กับตนเองแล้วยังสามารถนำความรู้มาสร้างเกราะป้องกันบุหรี่ให้ครอบครัวหรือที่บ้านได้อีกด้วย โรงเรียนจึงเป็นกลไกสำคัญที่จะส่งต่อความห่วงใยผ่านนักเรียนกลับไปสู่ครอบครัว จนทำให้คนในครอบครัว (ที่สูบบุหรี่) สามารถเลิกบุหรี่ได้ในที่สุด และเมื่อดำเนินการควบคู่ไปกับโครงการ “เลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน” แล้วเชื่อได้ว่าจะสามารถช่วยลดอัตราการบริโภคบุหรี่ในภาพรวมระดับประเทศได้

คำนิยาม
สัญจรโรงเรียนพาเลิกบุหรี่ หมายถึง การจัดกิจกรรมให้ความรู้และสันทนาการเพื่อสร้างความตระหนักในพิษภัยของบุหรี่ให้กับเด็กระดับประถมตระเวณไปตามโรงเรียนต่างๆ ที่อยู่ในพื้นที่เป้าหมาย โดยมีความคาดหวังให้เด็กๆ เป็นสื่อกลางนำความรู้และทักษะที่ได้ไปสร้างความเข้าใจกับคนในครอบครัวโดยเฉพาะคนที่สูบบุหรี่ จนสามารถสร้างและใช้มาตรการจนนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคบุหรี่หรือเลิกบุหรี่ได้ในที่สุด

เป้าหมาย
ใช้กระบวนการเปิดรับสมัครและคัดเลือกโรงเรียนประถมในพื้นที่กลุ่มเป้าหมาย 40 แห่ง โดยเน้นในเขตพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้และสงขลา ซึ่งประกอบด้วย

1. จังหวัดปัตตานี 11 โรงเรียน (ในอำเภอเมือง อำเภอมายอ และอำเภอหนองจิก)
2. จังหวัดยะลา 6 โรงเรียน (ในอำเภอเมือง)
3. จังหวัดนราธิวาส 7 โรงเรียน (ในอำภอเมือง อำเภอบาเจาะ และอำเภอสุไหงปาดี)
4. จังหวัดสงขลา 8 โรงเรียน (ในอำเภอหาดใหญ่ อำเภอเทพา อำเภอจะนะ อำเภอนาทวี และอำเภอเมืองสงขลา)
5. จังหวัดอื่นๆ ในภาคใต้ 1 โรงเรียน
6. เขตจังหวัดในภาคกลาง 7 โรงเรียน (ในพื้นที่ดำเนินการโครงการต้นแบบมัสยิดปลอดบุหรี่ 4 แห่ง นอกพื้นที่ 3 แห่ง)


เงื่อนไขและข้อกำหนดสำหรับโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการ “สัญจรโรงเรียนพาเลิกบุหรี่”

1. เป็นโรงเรียนที่มีสอนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ปีที่ 5 และปีที่ 6 และอยู่ในพื้นที่เป้าหมาย
2. มีนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 - 6 รวมกันไม่น้อยกว่า 40 คน แต่ไม่เกิน 60 คน หากเกินให้ตัดเด็กนักเรียน ป.4 ป.5 และ ป.6 ออก ตามลำดับ (ตามงบประมาณและตัวชี้วัดโครงการแล้วกิจกรรมนี้รองรับเด็กได้ระหว่าง 40 - 60 คน เท่านั้น)
3. มีสถานที่เหมาะสำหรับกิจกรรมสันทนาการ สามารถรองรับจำนวนเด็กได้ 40 – 60 คน ในครั้งเดียว มีความปลอดภัย เช่น ห้องประชุม ใต้อาคาร ลานกิจกรรม เป็นต้น (ทีมงานมีเครื่องเสียงมาเอง)
4. โรงเรียนแสดงความประสงค์จะเข้าร่วมกิจกรรมผ่านแบบตอบรับของโครงการ
5. ทางโรงเรียนอนุญาติให้ทีมงานเข้าไปจัดเตรียมสถานที่รวมถึงจัดกิจกรรมกับเด็กในโรงเรียนเป็นเวลา 1 วัน โดยมีครูดูแลด้วยตลอดโครงการ รวมถึงการลงพื้นที่ติดตามโครงการในภายหลัง โดยทางโครงการจะทำหนังสือขออนุญาติจัดกิจกรรมไปยังผู้บริหารของโรงเรียน
6. โรงเรียนจัดให้มีครูประจำชั้นหรือครูที่รับประสานงาน ดูและรับผิดชอบโครงการนี้โดยเฉพาะอย่างน้อย 1 คน
7. โรงเรียนที่ร่วมโครงการต้องมีการกำหนดมาตรการ ลด ละ เลิกบุหรี่ในโรงเรียนเป็นลายลักษณ์อักษร โดยผู้บริการ ครู และนักเรียนมีส่วนร่วม




โรงเรียนใดสนใจเข้าร่วมโครงการ
สามารถ กรอกใบสมัครออนไลน์ที่นี่

หรือ ดาวน์โหลดแบบฟอร์มที่นี่
และกรอกข้อมูลส่งมาที่
ssmmuslimthai@gmail.com
หรือ dolroheem@hotmail.com
เบอร์โทร 0869604184




  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่