โรคข้อเข่าเสื่อมกับการฝังเข็ม


วันที่ 9 พฤษภาคม 2557


เก็บมาฝาก –โรคเข่าเสื่อมกับการฝังเข็ม
หนองจอก เรียบเรียง

การฝังเข็ม คือ การแทงเข็มลงไปบนจุดฝังเข็มตามร่างกาย โดยใช้หลักการรักษาของแพทย์แผนจีน ที่เชื่อว่าการฝังเข็มนอกจากจะทำให้ระบบลมปราณหมุนเวียนดีขึ้นแล้วยังช่วยปรับสมดุลของร่างกาย การศึกษาในปัจจุบันพบว่าการฝังเข็มช่วยลดอาการอักเสบ เนื่องจากมีการเพิ่ม blood cortisol จึงมีฤทธิ์ยับยั้งการอักเสบอีกทั้งยังเพิ่มการไหลเวียนของเลือดที่ไปเลี้ยงบริเวณที่ฝังเข็มด้วย

โรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยสูงวัย ผู้ป่วยโรคเข่าเสื่อมมักจะมีอาการปวดเข่าอยู่เป็นประจำ และปวดมากเมื่อยืนหรือเดินเป็นเวลานานๆเมื่อพักแล้วก็ทุเลาลงได้ บางครั้งจะได้ยินเสียงดังกึกภายในข้อเข่าในขณะที่เคลื่อนไหว เช่น เวลาเดินขึ้นลงบันได ในบางครั้งเมื่อผู้ป่วยเคลื่อนไหวมากๆ จะทำให้เนื้อเยื่อต่างๆเกิดการบาดเจ็บ มีการอักเสบเกิดขึ้นภายในข้อเข่า ผู้ป่วยจะรู้สึกปวดเข่ามากขึ้นกว่าเดิม เข่าที่อักเสบมักบวม เมื่อเอามือแตะดูจะรู้สึกอุ่นกว่าบริเวณอื่นๆที่อยู่ใกล้เคียง ในรายที่เป็นเรื้อรังมานาน เนื้อกระดูกอ่อนจะถูกทำลาย มีหินปูนมาเกาะทำให้ข้อเข่าเสียรูปทรงจะเห็นขาผู้ป่วยโก่งออกได้อย่างชัดเจน ผู้ป่วยจึงต้องเดินขากะเผลกด้วยความเจ็บปวดทรมาน

การรักษาโรคข้อเข่าตามแผนปัจจุบันนั้น ประกอบด้วย การออกกำลังกายเสริมความแข็งแรงให้แก่กล้ามเนื้อบริเวณข้อเข่า การทำกายภาพบำบัด การใช้ยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบที่มิใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs)ซึ่งมีทั้งชนิดรับประทาน ทาภายนอกฉีดเข้ากล้ามเนื้อหรือฉีดเข้าข้อ สุดท้ายหากอาการไม่ทุเลา แพทย์จึงพิจารณาผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม ซึ่งมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูงและหลังจากผ่าตัดแล้ว ผู้ป่วยส่วนหนึ่งยังคงมีอาการเจ็บปวดหลงเหลืออยู่ ผู้ป่วยบางส่วนอาจมีสภาพร่างกายไม่พร้อมที่จะผ่าตัดได้

โรคเข่าเสื่อมไม่ว่าจะเป็นระยะแรกหรือระยะเรื้อรังก็ตาม สามารถใช้การฝังเข็มรักษาได้เช่นเดียวกับวิธีการรักษาทางการแพทย์แผนปัจจุบันการฝังเข็มสามารถรักษาโรคเข่าเสื่อมได้ โดยอาศัยฤทธิ์รักษาดังนี้คือ
• กระตุ้นการไหลเวียนของเลือดบริเวณข้อเข่าให้ดีขึ้น
• ลดอาการอักเสบของเนื้อเยื่อต่างๆทั้งภายในและภายนอกข้อเข่า
• กระตุ้นการซ่อมแซมตัวเองของกระดูกอ่อนและเนื้อเยื่อต่างๆ
• คลายการหดเกร็งของกล้ามเนื้อบริเวณรอบเข่า รวมทั้งสามารถกระตุ้นให้กล้ามเนื้อบริเวณข้อเข่าให้แข็งแรงยิ่งขึ้น
• กระตุ้นระบบระงับความเจ็บปวดของร่างกาย

การฝังเข็มจึงช่วยลดหรือขจัดความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นเท่านั้น และยังสามารถชะลอให้ข้อเข่าเสื่อมช้าลง ช่วยสร้างความแข็งแรงให้แก่เอ็นและกล้ามเนื้อที่พยุงรองรับข้อเข่า ทำให้ผู้ป่วยสามารถเคลื่อนไหวได้สะดวกขึ้น ช่วยทำให้ผู้ป่วยสามารถลดปริมาณการใช้ยาแก้อักเสบ ซึ่งมีผลข้างเคียงต่อร่างกายค่อนข้างมากลงไปได้ แม้ว่าการฝังเข็มจะไม่สามารถทำให้สภาพของเข่าที่เสื่อมสึกหรอไปกลับคืนมาได้เป็นปกติเหมือนเดิมทั้งหมดก็ตาม

ในการรักษาด้วยการฝังเข็มนั้น แพทย์จะใช้เข็มเล็กๆปัก ณ จุดฝังเข็มบริเวณข้อเข่าและขา จากนั้นทำการกระตุ้นด้วยใช้มือหมุนปั่นเข็มหรือใช้เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า บางครั้งอาจมีการใช้สมุนไพรรมให้อุ่นร่วมด้วย ระยะเวลาในการรักษาแต่ละครั้งประมาณ 20-30 นาที รักษา 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ต่อเนื่องกันประมาณ 10 ครั้ง ซึ่งผู้ป่วยเกือบทุกรายจะสามารถเห็นผลการรักษาได้ อันได้แก่ ปวดเข่าน้อยลงหรือหายปวดไปเลย สามารถลดการใช้ยาแก้ปวดหรือยาแก้อักเสบเข่ายุบบวมลงเคลื่อนไหวได้คล่องแคล่วมากขึ้นกว่าเดิม

สำหรับผู้ป่วยที่เป็นมาไม่นานสามารถเห็นผลการรักษาที่หายขาดได้นานนับหลายปี ส่วนผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงผลการรักษาอาจไม่ดีเท่า อย่างไรก็ตามจากประสบการณ์การรักษาผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมขั้นรุนแรงที่แพทย์ออร์โธปิดิกส์แนะนำให้ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าแล้ว แต่ผู้ป่วยยังไม่พร้อมที่จะรับการผ่าตัด เมื่อมาฝังเข็มพบว่า 70-80% ของผู้ป่วยเหล่านี้สามารถมีอาการดีขึ้นได้

ดังนั้นผู้ป่วยโรคเข่าเสื่อมในระยะแรกเริ่มจนกระทั่งระดับรุนแรงที่ใช้ยารักษาแล้วยังไม่ได้ผล หรือไม่พร้อมที่จะทำการผ่าตัดรักษา การฝังเข็มจะเป็นทางเลือกของการรักษาที่มีประโยชน์มากทีเดียว

หมายเหตุสุขสาระ - ผู้สนใจการรักษาด้วยการฝังเข็มสามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่โรงพยาบาลรัฐและเอกชนทั่วไป หรือที่ คลีนิกฝังเข็ม ศูนย์สิรินธรเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพทางการแพทย์แห่งชาติ โทรศัพท์ 0-2591-5455 ต่อ 6705, 6782

วารสารสุขสาระ มกราคม 2556



  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่