น้ำมันจากขยะพลาสติก


วันที่ 10 มิถุนายน 2557


ในปี 2549 มีปริมาณขยะมูลฝอยชุมชนเกิดขึ้นในเขตกรุงเทพมหานครประมาณวันละ 8,500 ตัน เขตเทศบาลต่างๆ และเมืองพัทยาประมาณวันละ 13,000 ตัน และนอกเขตเทศบาลประมาณวันละ 18,697 ตัน กรุงเทพมหานครสามารถกำจัดขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นในแต่ละวันได้ทั้งหมด แต่ในเขตเทศบาลและเมืองพัทยามีสถานที่กำจัดมูลฝอยที่ถูกหลักสุขาภิบาลและสามารถเดินระบบได้แล้วจำนวน 96 แห่ง สามารถกำจัดได้ประมาณ 4,780 ตันต่อวัน ส่วนนอกเขตเทศบาล ส่วนใหญ่ยังไม่มีสถานที่กำจัดมูลฝอยที่ถูกหลักสุขาภิบาล สามารถกำจัดได้ประมาณ 1,120 ตันต่อวัน ในจำนวนขยะมูลฝอยทั้งหมดแบ่งออกเป็นขยะจากพลาสติกร้อยละ 20 เศษอาหารหรืออินทรีย์สารร้อยละ 60 กระดาษร้อยละ 10 และอื่นๆ

พลาสติกเป็นวัสดุที่นิยมนำมาใช้กันอย่างแพร่หลาย เนื่องจากคุณสมบัติเด่นของพลาสติกที่มีน้ำหนักเบา ราคาถูก ทนความชื้น สามารถนำมาขึ้นรูปร่างต่างๆ ได้ง่ายกว่าวัสดุอื่น และผลิตภัณฑ์หลายประเภทถูกออกแบบสำหรับการใช้งานครั้งเดียว ข้อเด่นเหล่านี้จึงเป็นปัจจัยเร่งให้เกิดขยะเป็นจำนวนมากในแต่ละปี และส่งผลกระทบด้านการกำจัด ถึงแม้ว่าจะมีการรณรงค์ลดปริมาณการใช้พลาสติก การนำกลับมาใช้ใหม่ แต่ปริมาณขยะพลาสติกของโลกยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

พลาสติกเป็นวัสดุที่สังเคราะห์ขึ้นจากคาร์บอนและไฮโดรเจน ซึ่งเมื่อเติมสารบางอย่างลงไปทำให้มีคุณสมบัติพิเศษ เช่น แข็ง ทนความร้อน ลื่นและยืดหยุ่น ซึ่งเช่นเดียวกับน้ำมันที่เป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน การที่จะเปลี่ยนพลาสติกเป็นน้ำมันได้ต้องเปลี่ยนโมเลกุลของสารพลาสติกให้เป็นโมเลกุลที่เล็กลงเพื่อให้กลายเป็นน้ำมัน ด้วยกระบวนการเผาโดยไม่ใช้ออกซิเจนหรือที่เรียกว่า ไพโรไลซิส ซึ่งจะให้ผลผลิตหลังกระบวนการเป็นแก๊ส น้ำมันและของแข็ง โดยแก๊สและน้ำมันสามารถนำไปเป็นเชื้อเพลิงได้ ปริมาณน้ำมันที่ได้ประมาณ 1 ลิตร ต่อ พลาสติก 1 กิโลกรัม

สำหรับประเทศไทย โครงการแปรรูปขยะพลาสติกเป็นน้ำมัน ได้เปิดโรงงานนำร่องไปแล้วที่จังหวัดสมุทรปราการในปี 2550 และอีกในหลายๆ ภาคส่วน เช่น เทศบาลตำบลหนองพลับ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์, จังหวัดพระนครศรีอยุธยา,จังหวัดระยอง เป็นต้น นอกจากนี้ยังพบว่า ชุมชนปฐมอโศกได้นำขยะจากโครงการขยะชุมชนปฐมอโศกมาแปรรูปเป็นน้ำมัน เข้าสู่เครื่องปั่นไฟฟ้าใช้ในชุมชน แต่เป็นที่น่าเสียดายที่โครงการนี้ได้ปิดตัวลงไปเนื่องจากผู้ที่คิดค้นและสามารถผลิตน้ำมันจากพลาสติกได้เสียชีวิตไปแล้ว

พลาสติกเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากปิโตรเคมีจึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะแปรรูปให้เป็นน้ำมัน แต่การลดการใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกเป็นเรื่องที่สำคัญ อีกทั้งกระบวนการนำกลับมาใช้ซ้ำและการรีไซเคิล เพื่อลดปริมาณขยะพลาสติกก็เป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องทำ เพราะแม้ว่าเวลาจะผ่านไปหลายร้อยปีก็ไม่สามารถย่อยสลายพลาสติกได้หมด เพราะพลาสติกใช้เวลาในการย่อยสลายถึง 450 ปี

เรื่อง: วิรชาติ มัสอูดี

ที่มา: สุขสาระฉบับที่ 61 ประจำเดือน มกราคม 2552




  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่