เลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน ตอนที่ 7


วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2560


เรื่องเล่าโครงการ-เลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน ตอน ฮีโร่ต้านบุหรี่

สำหรับสุขสาระฉบับนี้ขอเล่าย้อนเรื่องของนายมะรอนิง ยูนุ (แบเฮง) ซึ่งมีตำแหน่งเป็นผู้ใหญ่บ้านและเป็นประธาน อสม. ที่มาร่วมเป็นอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่ในโครงการเลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน ที่ดิฉันนำเสนอเรื่องราวของแบเฮงมาเล่าอีกครั้งก็สืบเนื่องจากที่ดิฉันลงพื้นที่ติดตามความก้าวหน้าผลการดำเนินงาน เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2559 ที่ผ่านมา ดิฉันเองมีความรู้สึกว่าการดำเนินงานของแบเฮงมีความก้าวหน้าอย่างมีรูปแบบตั้งแต่วันแรกที่เข้ามาร่วมกับโครงการฯ โดยดิฉันจะขอเริ่มต้นเล่าจากวันแรกจนถึงปัจจุบัน เรามาดูกันว่าแบเฮงคนนี้เขามีอะไรที่น่าสนใจและรูปแบบการดำเนินงานของเขาเราสามารถนำมาเป็นต้นแบบการดำเนินงานของเราได้หรือไม่อย่างไรมาดูกันค่ะ

นายมะรอนิง ยูนุ หรือเรียกสั้นๆ ว่า แบเฮง เริ่มแรกที่ทีมงานดิฉันเข้าไปติดต่อกับแบเฮงเพื่อทาบทามให้มาร่วมโครงการฯ เรานัดเจอกันที่สวนสาธารณะแห่งหนึ่งในอำเภอเมืองนราธิวาส เนื่องจากแบเฮงมาทำธุระแถวนั้นพอดี เริ่มต้นเลยเราก็อธิบายความเป็นมาและรายละเอียดการดำเนินงานและความมุ่งหวังของโครงการฯให้แบเฮงฟัง จากนั้นทางทีมงานชวนให้แบเฮงหาทีมมาร่วมโครงการฯด้วย ประมาณ ตำบลละ 2 คน ในอำเภอเมือง โดยให้แบเฮงเป็นคนคัดเลือกเองว่าจะเอาใครมาร่วมทีม และหลังจากนั้นดิฉันก็ประสานแบเฮงอีกครั้งเพื่อมาร่วมรับฟังข้อมูลและรูปแบบการทำงานฉบับเต็มในงานเปิดตัวโครงการฯ เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2558 ณ โรงแรม ซีเอสปัตตานี และนัดอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2558 รอบนี้เป็นการอบรมให้ความรู้ในเนื้อหารายละเอียดและอันตรายเกี่ยวกับบุหรี่ อีกทั้งยังให้ความรู้เกี่ยวกับการให้คำแนะนำและให้กำลังใจแก่ผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการที่จะกลับไปเป็นอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่ และช่วงสุดท้ายของงานดิฉันได้ชี้แจงรายละเอียด กระบวนการทำงานและการติดตามผลการลงพื้นที่ทำงานจริงหลังจากได้มีการอบรมเสร็จเรียบร้อย

ระยะเวลาผ่านไป 3 เดือน ทีมงานได้นัดทีมอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่มารายงานผล แรกๆ ผลการดำเนินงานของแบเฮงเป็นการเริ่มต้นชักชวนให้คนเลิกบุหรี่โดยเริ่มจากคนใกล้ชิดซึ่งยังไม่มีความร่วมมืออย่างมีกระบวนการ แต่เป็นการทำงานแบบส่วนตัวหรือเป็นการชักชวนแบบตัวต่อตัว ซึ่งก็สามารถทำให้คนเลิกบุหรี่ได้ 2 คน แต่หลังจากระยะเวลาผ่านไป 6 เดือน เห็นความชัดเจนกับวิธีการที่แบเฮงได้ดำเนินการ แบเฮงเล่าว่าหลังจากที่ได้ไปนำเสนอวิธีการที่จะรณรงค์เรื่องบุหรี่ว่าจะต้องทำอย่างไรบ้างในกิจกรรมรวมพลศิษย์เก่า สสม. ในการมหกรรมอาหารและวัฒนธรรมมุสลิมไทย ครั้งที่ 6 ที่ผ่านมา ก็เห็นความจำเป็นและเห็นความสำคัญที่จะต้องทำงานรณรงค์เรื่องบุหรี่อย่างจริงจัง และสิ่งที่สำคัญมากไปกว่านั้น แบเฮง บอกว่า เมื่อนำเสนอในห้องประชุมแล้ว ก็ควรนำสิ่งที่นำเสนอมาทำให้สำเร็จให้ได้ จึงมุ่งเป้าที่จะรณรงค์เรื่องบุหรี่ให้กระจายในหมู่บ้าน และมุ่งมั่นที่จะทำให้ชุมชนที่อยู่ในความรับผิดชอบเป็นชุมชนปลอดบุหรี่ให้ได้ แบเฮงจึงเริ่มต้นการดำเนินงานอย่างมีระบบตามที่เสนอ ดังนี้

1. สำรวจข้อมูลในชุมชน ว่ามีจำนวนผู้สูบบุหรี่ในชุมชนเท่าไร มากน้อยแค่ไหน ซึ่งได้ทำการสำรวจเรียบร้อยแล้ว
2. จัดตั้งกลุ่มที่มีแนวความคิดเดียวกัน เป็นคณะทำงานในชุมชน เพื่อวางแผนการทำงานรณรงค์ลดละเลิกบุหรี่ โดยได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีกับอิหม่ามและทีมกรรมการมัสยิดและกรรมการชุมชน และกลุ่มอื่นๆ ที่มีในชุมชน
3. ประชาสัมพันธ์ เสียงตามสาย เรื่องโทษพิษภัยของบุหรี่ โดยของแบเฮงได้มีการบรรจุเรื่องบุหรี่ในคุตบะฮฺวันศุกร์เดือนละ 1 ครั้ง
4. รณรงค์กับกลุ่มผู้ที่ยังสูบบุหรี่ ให้ลดจนถึงเลิกสูบบุหรี่ และหามาตรการป้องกันกลุ่มเสี่ยง ที่ไม่สูบบุหรี่และกลุ่มเยาวชนที่กำลังสนใจอยากจะลองโดยให้ผู้ที่เคยสูบบุหรี่มาก่อน เล่าประสบการณ์การเลิกสูบบุหรี่ ทั้งนี้ได้เริ่มต้นแล้วด้วยการจัดค่ายเยาวชนให้เกิดขึ้นในหมู่บ้าน
5. ประสานความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
6. เริ่มต้นรณรงค์ให้เลิกสูบบุหรี่ที่ครอบครัวของคณะทำงานก่อน และขยายผลไปสู่ครอบครัวอื่นๆต่อไป
7. หางบประมาณมาสนับสนุนการทำงาน ซึ่งล่าสุดแบเฮงขอไว้กับทางเทศบาลอยู่ระหว่างประสานงาน

ซึ่งจะเห็นได้ว่าจากการที่แบเฮงได้มาร่วมเป็นอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่และดึงเขาเข้ามาร่วมงานกับ สสม. ทำให้แบเฮงเกิดการต่อยอดโครงการ ซึ่งไม่เพียงแต่จะทำแค่รณรงค์ให้คนเลิกบุหรี่แบบตัวต่อตัวกับบุคคลใกล้ชิด แต่แบเฮงพยายามสร้างเครือข่ายให้เกิดเป็นกลุ่มใหญ่เพื่อให้เกิดผลกระทบที่กว้างมากขึ้นโดยครอบคลุมทั้งหมดในชุมชน ซึ่งอนาคตข้างหน้าคาดว่าชุมชนที่อยู่ในความรับผิดชอบของแบเฮงจะได้เป็นชุมชนปลอดบุหรี่ได้ในที่สุด โดยทีมงานเองจะพยายามเข้าไปมีส่วนร่วมให้ได้มากที่สุดเท่าที่มีความสามารถจะลงไปร่วมได้ อินชาอัลลอฮฺ

บทความโดย กัลยาณา
สุขสาระ มิถุนายน 2559

เลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน ตอนที่ 8
เลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน ตอนที่ 6




  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่