เลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน ตอนที่ 5


วันที่ 22 มิถุนายน 2559


เลิกบุหรี่เริ่มที่บ้าน ตอนความมุ่งมั่นของอาสาพาเลิกบุหรี่(ปัตตานี)
โดย...กัลยาณา

ฉบับนี้ขอเล่าถึงผลงานของอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่ทีม อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานีและอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่ทีมอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี โดยขอเริ่มต้นจากประธาน อสม. คนเก่ง (คุณฮาซานียะห์ หะยีเจะอาแว หรือ เจ๊ะยะห์) ซึ่งก็ทำงานเป็น อสม.มานาน ภารกิจคือรณรงค์กับคนในบ้านและในชุมชนมาตลอดเกี่ยวกับเรื่องมะเร็ง เรื่องยาเสพติด จนกระทั่งทีม สสม.ทาบทามให้มาทำงานร่วมกัน หลังจากเข้ารับการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการช่วยเหลือและเป็นที่ปรึกษาให้กับผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่เจ๊ะยะห์จึงมีแนวคิดว่าอยากจะทำเรื่องบุหรี่อย่างจริงจัง ดังนั้นจึงเริ่มต้นทำโครงการชิ้นหนึ่งใช้งบประมาณของ อสม. โดยการรวมตัวของทีม อสม.ทั้งตำบล และมีการประชาสัมพันธ์เพื่อให้ผู้ที่สนใจจะเลิกบุหรี่และคนทั่วไปในชุมชน ซึ่งเน้นกลุ่มเยาวชนเข้าร่วมโครงการดังกล่าวและจัดกระบวนการให้ความรู้จากวิทยากรที่เชิญมาจากหน่วยงานข้างนอกมาให้ความรู้

ผลจากการจัดโครงการดังกล่าวนั้นมีผู้ที่ต้องการจะเลิกบุหรี่ด้วยตัวเองมาแจ้งกับเจ๊ะยะห์จำนวน 2 ราย ซึ่งเจ๊ะยะห์จะเป็นผู้ที่ดูแลและพาไปรับยาที่โรงพยาบาลด้วยตัวเองพร้อมทั้งไปฟังคำแนะนำเพิ่มเติมจากเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลอีกครั้ง นอกจากการให้คำแนะนำเรื่องวิธีเลิกโดยการใช้ยาจากโรงพยาบาลแล้ว เจ๊ะยะห์ยังแนะนำวิธีการเลิกโดยใช้สมุนไพร ซึ่งเป็นสมุนไพรที่หมอแนะนำ คือ ว่านรางจืด วิธีการคือ ต้ม 3 ส่วน ดื่มกิน 2 ส่วน ฤทธิ์ของยาจะทำให้ผู้สูบไม่อยากจะสูบบุหรี่เพราะพอดื่มเข้าไปแล้วเวลามาสูบบุหรี่ทำให้รสชาติของบุหรี่เปลี่ยนไป ซึ่งถ้าใครที่อยากจะได้สมุนไพรดังกล่าวสามารถแจ้งความจำนงที่เจ๊ะยะห์ได้แล้วเจ๊ะยะห์จะประสานกับทางหมอเพื่อนำเอาสมุนไพรนั้นมาให้ ทั้งนี้ เจ๊ะยะห์กล่าวทิ้งท้ายไว้ว่า

“การเลิกบุหรี่มีแต่คนพูดว่าเลิกบุหรี่อยู่ที่ใจ แต่จริงๆ แล้วมีตัวแปรสำคัญที่อยู่ในครอบครัว นั่นคือ..กำลังใจ”

อาสาสมัครคนที่สองของอำเภอเมือง จังหวัดปัตตานีคือ คุณปาลิตา หิรัญพิจิตร เล่าประสบการณ์การรณรงค์เกี่ยวกับบุหรี่ โดยเริ่มแรกหลังจากอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการช่วยเหลือและเป็นที่ปรึกษาให้กับผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ สิ่งแรกที่คิดจะทำคือ สามีต้องเลิกสูบบุหรี่ให้ได้ก่อน เธอใช้วิธีการพูดกับสามีทุกวันๆ จนสามีของเธอเลิกสูบบุหรี่ได้ในที่สุด หลังจากสามีเลิกได้แล้วก็มีคนรู้จักที่สนใจจะเลิกบุหรี่ เข้ามาคุย มาบอกว่าอยากจะเลิกสูบบุหรี่เหมือนกัน แต่ไม่ชอบไปโรงพยาบาลเพื่อบำบัด เพราะเบื่อไปนั่งฟัง ซึ่งเป็นโจทย์ที่ทำให้กะปาลิตาอยากจะทำงานเชิงรุก โดยให้ผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่มารวมกลุ่มกันและ อสม.ในพื้นที่ประสานกับกลุ่ม อสม.ในตำบลอื่นที่มีศักยภาพเพื่อช่วยประสานเรื่องวิทยากรที่จะมาให้ความรู้และบำบัดกลุ่มที่ต้องการเลิกบุหรี่ต่อไป เป้าหมายจะเริ่มต้นจากในหมู่บ้านก่อน โดยตั้งใจจะทำงานให้มีผู้ที่เลิกบุหรี่ได้บ้านละหนึ่งคน

ทั้งนี้ จะทำไปเรื่อยๆ จนเลิกได้หมดทั้งหมู่บ้านนี้ คือ ความตั้งใจของ กะปาลิตา หิรัญพิจิตร

ปิดท้ายด้วยอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่จากอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี (คุณนิสารีหย๊ะ นิโซะ) ก่อนหน้านี้ได้เล่าประสบการณ์ของกะยะห์แล้วที่สามารถทำให้พ่อของตัวเองเลิกบุหรี่ได้ ซึ่งเคยเล่าไว้แล้วในวารสารสุขสาระฉบับเดือนตุลาคม 2558 แต่กะยะห์ก็ไม่หยุดแค่นั่น หลังจากมาอบรมกับทาง สสม. ยังมีเคสที่ 2 ที่กะยะห์สามารถทำให้เขาเลิกบุหรี่ได้ในที่สุด นั่นก็คือคนใกล้บ้าน อายุประมาณ 90 ปี ชื่อ แบปอ ผู้สูงอายุท่านนี้มีแรงบันดาลใจจากพ่อของกะยะห์ที่สามารถเลิกบุหรี่ได้ เมื่อได้เห็นว่าการเลิกสูบบุหรี่มีผลทำให้สุขภาพของพ่อกะยะห์เปลี่ยนไปในทางที่ดี แบปอก็เข้ามาพูดคุยมาคลุกคลีตลอดและพยายามเอาชนะใจตัวเองเพื่อให้สามารถเลิกบุหรี่ได้ โดยกะยะห์เองก็มีส่วนในการไปช่วยพูดช่วยแนะนำต่างๆ นานา จนสุดท้ายแล้วแบปอก็สามารถเลิกบุหรี่ได้ในที่สุด ปัจจุบันแบปอคนนี้กลายเป็นเคสตัวอย่างของผู้สูงอายุที่มีสุขภาพแข็งแรงและสามารถเลิกบุหรี่ได้ เป็นตัวอย่างให้คนในชุมชนต่อไป

ยังมีอีกหลายเคส หลายตัวอย่างที่สามารถทำให้ผู้ที่ติดบุหรี่ เลิกบุหรี่ได้ โดยความพยายามของทีมอาสาสมัครพาเลิกบุหรี่ในสามจังหวัด อยากให้ผู้อ่านติดตามกันต่อว่าฉบับหน้ากลุ่มคนเหล่านี้เขามีกระบวนการหรือวิธีการที่เขาตั้งใจจะทำเพื่อสังคมอย่างไรกันบ้างเพื่อให้ชุมชนของเขาปลอดจากบุหรี่ ติดตามกันต่อฉบับหน้านะคะ

สุขสาระ มกราคม 2559

เรื่องที่เกี่ยวข้อง
เลิกบุหรี่ฯ ตอนที่ 4
เลิกบุหรี่ ตอนที่ 6
เลิกบุหรี่ฯ ตอน พิเศษ หักดิบ




  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่