ฟ.ฟันสำคัญกว่าที่คิด


วันที่ 2 มีนาคม 2558


ฟันเป็นอวัยวะที่ใช้บดเคี้ยวอาหารให้ละเอียดเป็นชิ้นเล็ก ๆ และส่งต่อไปยังระบบย่อยอาหาร ช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในทารกแรกเกิด ยังไม่มีฟัน เพราะยังกินแต่นมมารดาซึ่งเป็นอาหารเหลว ฟันน้ำนมของเด็กจะเริ่มขึ้นเมื่ออายุได้ประมาณ 3 เดือน และจะทยอยขึ้นจนครบ 20 ซี่ เมื่อเด็กอายุประมาณ 2-3 ขวบ ช่วงนี้เด็กจะใช้ฟันน้ำนมทั้ง 20 ซี่นี้ เคี้ยวอาหารไปจนถึง 6 ขวบ จึงจะมีฟันแท้ขึ้นแทนฟันน้ำนม ในช่วงนี้ถ้าเด็กสูญเสียฟันน้ำนมไปก่อนที่ฟันแท้จะขึ้นจะมีผลต่อการเคี้ยวอาหารของเด็ก และอาจมีผลต่อการขึ้นของฟันแท้ในอนาคตด้วย ดังนั้น จึงควรดูแลรักษาฟันน้ำนมให้มีสภาพสมบูรณ์จนกระทั่งถึงอายุที่จะมีฟันแท้ขึ้นมาแทนที่

ในช่วงอายุ 6 ขวบ จะมีฟันกรามแท้บน 2 ซี่ และฟันแท้ล่างอีก 2 ซี่ ขึ้นมาโดยไม่ได้แทนฟันน้ำนมซี่ใด ฟันทั้ง 4 ซี่นี้จะอยู่ด้านในสุด เด็กๆจะแปรงไม่ค่อยถึง ทำให้ฟัน 4 ซี่นี้มีโอกาสผุมากกว่าฟันแท้ซี่อื่นๆ และโดยส่วนใหญ่พ่อแม่จะคิดว่าฟัน 4 ซี่นี้เป็นฟันน้ำนม (เพราะว่าตอนฟัน 4 ซี่นี้ขึ้นมาไม่มีฟันน้ำนมซี่ใดหลุดออกมาเลย) จึงไม่ค่อยสนใจว่าผุหรือเปล่า จึงมักพบการผุของฟันกราม 4 ซี่นี้ ในเด็กเกือบทุกคน บางคนก็สูญเสียฟันกรามดังกล่าวนี้ไปตั้งแต่ยังเด็กก็มี แต่สำหรับเด็กที่พ่อแม่พาไปพบทันตแพทย์เป็นประจำตั้งแต่อายุยังน้อย มักพบว่าฟันกราม 4 ซี่นี้ยังคงมีสภาพสมบูรณ์อยู่เป็นส่วนใหญ่

ฟันแท้จะทยอยขึ้นแทนฟันกรามน้ำนมจนครบ 28 ซี่ เมื่ออายุประมาณ 11–12 ปี และเมื่ออายุประมาณ 18 ปี จะมีฟันแท้ซี่ในสุด ขึ้นอีก 4 ซี่ ฟันกราม 4 ซี่สุดท้ายนี้บางซี่อาจขึ้นไม่ได้ หรือขึ้นแบบเอียงๆ เบียดกับฟันซี่ข้างๆ ฟันซี่ที่ขึ้นไม่ได้นี้เราเรียกว่า ฟันคุด และเนื่องจากบริเวณฟันคุดนี้ เป็นที่กักเศษอาหารและทำความสะอาดยาก ถ้าปล่อยทิ้งไว้ฟันบริเวณนั้นจะผุ ทันตแพทย์จึงแนะนำให้ถอนออก โดยเมื่อถอนออกแล้วจะไม่มีผลกระทบต่อการเคี้ยวอาหารเลย ส่วนคู่จับของฟันคุดซี่ที่ถอนออกไป ก็ควรถอนออกด้วย เนื่องจากฟันซี่นั้นจะงอกยาวลงมา จนยาวกว่าฟันข้างเคียง ทำให้เป็นที่กักเศษอาหาร และให้ฟันข้างเคียงผุได้อีก เมื่อถอนออกแล้วก็ไม่ต้องใส่ฟันปลอมทดแทน สามารถเคี้ยวอาหารได้ปกติเหมือนเดิม

หลังจากฟันแท้ขึ้นครบหมดแล้ว เราจะต้องใช้ฟันชุดนี้ตลอดไป จึงควรดูแลรักษา ทำความสะอาดฟันชุดนี้ให้ดีที่สุด การแปรงฟันอย่างถูกวิธี และพบทันตแพทย์เพื่อตรวจฟันทุก 6 เดือน เป็นวิธีง่ายๆ ในการดูแลสุขภาพฟันของเราให้อยู่กับเราให้นานที่สุด

โดย ทันตแพทย์สานิตย์ (อะห์หมัด) น้อยนงเยาว์
สุุขสาระ พฤษภาคม 2554




  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่