มะขามแขก ยาระบายท้องผูกชั้นยอด


วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2558


สุขสาระฉบับนี้ขอนำเสนอคุณประโยชน์ของมะขามแขกซึ่งเป็นสมุนไพรระบายอาการท้องผูกชั้นยอด จากเอกสารทางวิชาการของมูลนิธิสร้างสุขมุสลิมไทย เรื่องการดูแลสุขภาพและรักษาโรคตามคำแนะนำของท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) กับข้อพิสูจน์ทางการแพทย์แผนปัจจุบัน ซึ่งเป็นหนังสือที่รวบรวมผลงานวิจัยทดลองทางวิชาการแพทย์สมัยใหม่กับสิ่งที่ปรากฏในคำแนะนำของศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) เข้าด้วยกัน ซึ่งเมื่อปฏิบัติตามจะส่งผลต่อสุขภาวะของคนทุกคน

มีฮะดีษจากท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) กล่าวว่า “พวกท่านจงใช้อัสสะน่า (มะขามแขก) และอัสสะนูต เพราะในสองอย่างนี้มียารักษาทุกโรค ยกเว้นโรคซาม มีคนถามว่า “โอ้ ท่านรอซูลลุลลอฮฺ ซามนั้นคืออะไรกัน? ท่านตอบว่า “คือ ความตายไงล่ะ” (บันทึกโดยอิบนุมาญะฮฺและอัลหากิม ในอัลญามิอฺ อัลเศาะฆีรฺ หน้า 4067)

มะขามแขกนั้นเป็นพืชประจำแคว้นหิญาซ ชนิดที่ดีที่สุดคือชนิดที่เกิดในเมืองมักกะฮฺเป็นยาประเสริฐที่รับประกันประโยชน์ของมันได้ และด้วยเหตุนี้เอง ทำให้มะขามแขกมักกะฮฺจึงเลื่องชื่อไปทั่วสารทิศ แต่ในสารานุกรมแพทย์อังกฤษ ฉบับปี 1987 ระบุว่า มะขามแขกเป็นพืชประจำเมืองอะเล็กซานเดรีย งอกเงยในประเทศอียิปต์ ซูดาน ไนจีเรีย แซเนกัล อินเดีย และในภาคตะวันออกของสหรัฐ มีสรรพคุณเป็นยาระบาย มีความสูง 1.25 เมตร มีดอกสีเหลือง และเจริญงอกงามดีในเขตร้อน

มะขามแขกในตำราการแพทย์แผนปัจจุบัน


มีการทดลองใช้มะขามแขกในคุณแม่หลังคลอด โดยให้คุณแม่ห้าสิบคน รับประทานยา Sennokot ทันทีในวันแรกที่คลอดบุตร ยานี้เป็นยาที่มีขายตามท้องตลาดทั่วไปมานานกว่ายี่สิบห้าปีที่แล้ว ในขณะเดียวกันให้คุณแม่อีกห้าสิบคน รับประทานยาบารอฟีน ปรากฏว่ามะขามแขกทำปฏิกิริยากับคุณแม่ สี่สิบเก้าคน ในจำนวนห้าสิบคน โดยที่บุตรของนางไม่มีอาการท้องเฟ้อ ซึ่งหมายความว่ามะขามแขกไม่ทำให้เกิดปฏิกิริยาใดๆ กับลำไส้ของเด็กเหล่านั้น ทั้งนี้เพราะในช่วงหลังจากคลอดบุตรนั้น คุณแม่หลายคนมักมีอาการท้องผูก สารานุกรมเภสัชกรรม มาร์ตินดาล์ ฟามาโกเบีย (Martindale Pharmacopeia) จึงแนะนำให้ใช้มะขามแขกเป็นยาระบายที่มีประสิทธิภาพสำหรับอาการท้องผูกหลังคลอด นอกจากนี้ ในการทดลองอื่นได้พบว่ามะขามแขกหยดเล็กๆ สามารถต่อต้านอาการจุกเสียด จึงมีประโยชน์ในการรักษาโรคกระเปาะในลำไส้ ซึ่งเป็นโรคที่มักเกิดกับผู้สูงอายุ เป็นติ่งถุงเนื้อในลำไส้ส่วนโคโลน ทำให้ผู้ป่วยต้องเจ็บปวดจากอาการท้องผูกเรื้อรัง

ดังนั้นท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) ได้สนับสนุนการใช้มะขามแขก และกล่าวถึงสรรพคุณของมันในการรักษาท้องผูกอย่างนี้ ก็ไม่แปลกที่เราจะพบว่ามีบริษัทหลายบริษัทผลิตยา ที่มีส่วนผสมของมะขามเพราะเห็นดีในสรรพคุณของมัน นี่แหละคือสิ่งที่ท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) ผู้ยิ่งใหญ่ได้กล่าวว่า “หากมียาอะไรรักษาความตายได้ แน่นอน ยานั้นย่อมเป็นมะขามแขก” แต่ที่น่าเสียใจก็คือ พวกเราหลายคนยังไม่รู้ว่ายาเหล่านี้ที่เราใช้รักษาท้องผูกมานานแล้วนั้น มีส่วนผสมของมะขามแขกที่ระบุในฮะดีษของท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) เราจึงควรรับรู้และเข้าใจในความสำคัญของสิ่งที่ท่านได้บอก เพราะมีแพทย์อีกมากมายที่สั่งยาที่มีส่วนผสมของมะขามแขก แต่ไม่รู้ว่าท่านศาสดา ได้เคยสั่งยานี้มาก่อนแล้วเมื่อหนึ่งพันสี่ร้อยปีที่ผ่านมา

แหล่งข้อมูล: ข้อมูลจากหนังสือการดูแลสุขภาพและรักษาโรคตามคำแนะนำของท่านศาสดามุฮัมมัด (ซ็อลฯ) กับข้อพิสูจน์ทางการแพทย์แผนปัจจุบัน เขียนโดย นพ.ดร.หัสสาน ชัมสีย์ บาชา แปลโดย ดร.มะรอนิง สาแลมิง และชุกรีย์นูร จงรักศักดิ์ จัดพิมพ์โดยแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย (สสม.) มูลนิธิสร้างสุขมุสลิมไทย

ดาวุด ทับอุไร-เรียบเรียง
สุขสาระ พฤศจิกายน 2554




  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่