สู้หวัดด้วยสมุนไพร


วันที่ 17 ธันวาคม 2557


ผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรได้แนะนำสมุนไพรที่มีฤทธิ์ในการช่วยสร้างภูมิต้านทานในการป้องกันและรักษาไข้หวัดใหญ่ไว้ 3 ชนิด คือ

1. ฟ้าทะลายโจร มีฤทธิ์ในการรักษา เมื่อมีอาการและสร้างภูมิต้านทานของร่างกายในการป้องกันโรค
2. ขิง มีฤทธิ์อุ่นสอดคล้องกับการรักษาโรคหวัด ลดจำนวนไวรัสในร่างกาย และ
3. กระเทียม หรือกระเทียมดอง ถ้าไม่อยากเป็นหวัดให้กินทุกวัน โดยประสิทธิภาพของกระเทียมเหมือนกับวัคซีนป้องกันโรค

ทั้งนี้ เพราะฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์ในการป้องกันโรคหวัดได้ โดยในต่างประเทศได้ศึกษาเด็กนักเรียน 100 คนให้กินยาสมุนไพรฟ้าทะลายโจรวันละ 1 เม็ดติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3 เดือน พบว่าเด็กนักเรียนที่กินเป็นหวัดน้อยกว่าเด็กนักเรียนที่ไม่กิน 2 เท่า อีกทั้งยังลดเวลาการลางาน ลดอาการปวดเมื่อย ไอจามได้ด้วย อีกทั้งยังพบว่า ยังมีฤทธิ์ในการทำให้เชื้อไวรัสมีความสามารถเกาะผนังเซลล์ของมนุษย์ได้ลดลงด้วย

งานวิจัยจากไต้หวันพบว่า ฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์ยับยั้งการอักเสบของเซลล์หลอดลมจากการจับตัวของไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์เอช 1 เอ็น 1 สายพันธุ์ที่พบก่อนหน้านี้ซึ่งใกล้เคียงกับสายพันธุ์ 2009 และมีประสิทธิภาพดีกว่าสมุนไพรอื่นๆ นอกจากนี้

ในประเทศจีนและอินเดียได้นำ “ขิง” ไปทดลองก็พบว่าได้ประสิทธิภาพเช่นเดียวกันกับฟ้าทะลายโจร โดยในอินเดียได้สกัดสารสำคัญของขิง, กระเทียม, กะเพรา ทำยาป้องกันหวัดด้วย และยังมีสมุนไพรอีกมากที่มีสาระสำคัญฤทธิ์เหมือนยารักษาโรคไข้หวัดใหญ่โอเซลทามิเวียร์ด้วย เช่น กระเจี๊ยบ, ขมิ้นอ้อย, มะระ, ฟักข้าว ฯลฯ

ฟ้าทะลายโจรนั้น มีสารแอนโดรแกรโฟไลด์ (Andrographpolide) ซึ่งทางวงการแพทย์จีนกำหนดว่ามี 1.5% ก็ใช้เป็นยาได้แล้ว และเป็นที่น่ายินดีที่ใบฟ้าทะลายโจรในเมืองไทยมีสารสำคัญตัวนี้ถึง 1.7% นอกจากนี้ยังมีการทดลองทางคลินิกของโรงพยาบาลบำราศนราดูร พบว่าสมุนไพรฟ้าทะลายโจรสามารถรักษาโรคบิด, ท้องร่วงและโรคท้องเสียชนิดเฉียบพลันได้ดีเท่ากับเตตราซัยคลิน

คำแนะนำในการกินฟ้าทะลายโจรเพื่อรักษาโรคหวัด ควรกินติดต่อกันไม่เกิน 7 วัน ครั้งละไม่เกิน 1.5 กรัมต่อครั้ง วันละไม่เกิน 6 กรัม ถ้าแคปซูลที่มีปริมาณ 500 มิลลิกรัม ก็กินครั้งละไม่เกิน 3 แคปซูล แต่ถ้าเป็นขององค์การเภสัชกรรม (อภ.) บรรจุ 375 มิลลิกรัม ต้องกินครั้งละ 5 แคปซูล แต่หากกินติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำให้มีผลข้างเคียง คือมือเท้าชา อ่อนแรงบ้าง โดยให้กินแคปซูลสมุนไพรฟ้าทะลายโจรทันที ที่เริ่มมีอาการไม่สบาย เป็นไข้หวัด แต่ไม่ควรกินติดต่อกันนาน แต่หากเป็นเพื่อการป้องกันโรคไข้หวัดแนะนำชาฟ้าทะลายโจรจะเหมาะสมกว่า เพราะสาระสำคัญของสมุนไพรจะน้อยลง และไม่ทำให้เกิดผลข้างเคียงด้วย

สำหรับผู้ที่มีความดันโลหิตต่ำไม่ควรใช้ฟ้าทะลายโจร เพราะยาฟ้าทะลายโจรเป็นยาที่มีสรรพคุณในการลดความดัน ถ้าหากผู้ที่เป็นโรคความดันต่ำนำมาใช้ จะทำให้เกิดอาการหน้ามืด, วิงเวียน, มึนงง วิธีแก้คือหยุดยาทันที ภายใน 3-4 ชั่วโมง อาการจะดีขึ้น เพราะตัวยาสามารถถูกขับออกไปไม่มียาตกค้างในร่างกาย

ฟ้าทะลายโจร เหมาะสำหรับ "หวัดร้อน" คืออาการที่เหงื่อออก, เจ็บคอ, กระหายน้ำ, ท้องผูก, ปัสสาวะมีสีเข้ม แต่ฟ้าทะลายโจร จะไม่เหมาะกับผู้ที่มีอาการของ "หวัดเย็น" คือ ไม่มีเหงื่อ, อุ้งมือ, อุ้งเท้าเย็น, ปัสสาวะมาก, รู้สึกหนาวสะท้าน

ขอแนะนำเมนูอาหารในช่วงเวลานี้ ได้แก่ แกงเลียง, แกงส้ม, ต้มยำ, ยำปลาทู เพราะมีสมุนไพร ขิง, หัวหอมมาก รวมทั้งน้ำพริกกินกับผักต่างๆ อาทิ คาวตอง หรือพลูคาว

คาวตองเป็นสมุนไพรพื้นบ้านของภาคเหนือและอีสาน ตระกูลเดียวกับพลู พบมากทางภาคเหนือ ลักษณะเป็นพืชล้มลุกชนิดเถา มีกลิ่นค่อนข้างคาวเหมือนคาวปลา ชาวบ้านทางภาคเหนือนิยมนำไปเป็นส่วนผสมของอาหาร แต่ไม่ได้รับความนิยมมาก เพราะมีกลิ่นแรง แต่มีคุณสมบัติพิเศษในการรักษาการติดเชื้อ, รักษาแผล, รักษามะเร็ง, ต้านเชื้อไวรัสและแบคทีเรียได้ ใบพลูคาวมีส่วนประกอบทางเคมีที่สำคัญคือ กลุ่มน้ำมันหอมระเหย กลุ่มฟลาโวนอยด์ และกลุ่มแอลคาลอยด์ ซึ่งได้มีการทดลองพบว่า กลุ่มน้ำมันหอมระเหยมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียพวกเชื้อ Bacillus ceuns. Bacillus subtitis และเชื้ออหิวาต์ นอกจากนั้นยังมีฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัสที่มีเปลือกหุ้ม เช่น ไวรัสที่ทำให้เกิดโรคเริมหรือไข้หวัดใหญ่ ส่วนในสารกลุ่มฟลาโวนอยด์มีฤทธิ์ ขับปัสสาวะ ลดอาการบวมและกระตุ้นภูมิคุ้มกัน คาวตองได้รับความนิยมมากในประเทศเกาหลี, อินเดีย และกลุ่มประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในการนำไปรักษาโรคต่างๆ โดยเฉพาะโรคมะเร็ง โรคริดสีดวงทวาร โรคติดเชื้อ เป็นต้น

นอกจากนี้ ยังมีผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวทุกชนิด อาทิ ส้ม มะขามป้อม, ฝรั่ง ฯลฯ น้ำสมุนไพรทั้ง น้ำฝรั่ง, น้ำขิง, น้ำมะขาม, น้ำตะไคร้, ชาเห็ดหลินจือ, เบญจขันธ์ ฯลฯ ซึ่งผู้ป่วยบางรายนำขิงแก่ไปต้มกับน้ำดื่มประมาณ 1-2 วันก็หาย ไม่ต้องไปโรงพยาบาล หรือหากมีไข้ในช่วง 1-2 วันแรกให้กินสมุนไพร ดูแลอาการก่อนไปโรงพยาบาล อาทิ ฟ้าทะลายโจร, จันทลีลา แก้ปวดเมื่อย ยาเขียวหอม หากไอ ยาอมมะขามป้อม, มะแว้ง เป็นต้น

สุขสาระ ตุลาคม




  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่