คัน!!


วันที่ 30 พฤศจิกายน 2557


นาเดียพาลูกสาววัย 9 ปี ไปพบกุมารแพทย์ เนื่องจากลูกของเธอมีขาลาย ไม่สวย เธอเข้าใจว่าเกิดจากการถูกยุงกัด น้ำเหลืองไม่ดี เกิดแผลติดเชื้อ ทำให้บางแผลกลายเป็นแผลเป็น แพทย์อธิบายว่า “คนที่มีอาการคันแล้วเกา โดยเฉพาะคนที่เป็นเบาหวานซึ่งมีภูมิต้านทานต่ำ มีเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนปลายได้น้อยนั้น เมื่อเป็นแผลเพียงเล็กน้อย จึงอาจกลายเป็นเรื่องใหญ่จนถึงกับจะต้องเสียอวัยวะ เช่น ถูกตัดขาหรือเสียชีวิตจากการติดเชื้อลุกลามได้ การคันตามบริเวณต่างๆ โดยเฉพาะการคันก้นรอบทวารหนัก ซึ่งอาจมีสาเหตุจากการเป็นเริม การสัมผัสกับสารระคายเคือง เช่น สบู่ มากเกินไป และการเป็นริดสีดวงทวารหนักนั้น เกิดจากขณะถ่ายอุจจาระเยื่อบุทวารหนักซึ่งเป็นเยื่อบุอ่อนบอบบาง เหมือนเยื่อบุที่กระพุ้งแก้มปลิ้นออกมา และจะกลับคืนเข้าที่หลังถ่ายอุจจาระแล้ว แต่คนที่เป็นริดสีดวงทวารหนัก เมื่อเยื่อบุทวารหนักปลิ้นออกมาแล้วจะไม่กลับเข้าที่ ทำให้เยื่อบุทวารหนักบริเวณนั้นโผล่ออกมา จึงเกิดการติดเชื้อแบคทีเรียซึ่งมีอยู่จำนวนมากมายหลายชนิด ส่วนคนที่มีขาลายนั้นมักเกิดจากการระคายเคืองจากถูกยุงกัด หรือใช้สบู่มากเกินไปจนผิวแห้ง เมื่อคันจนต้องเกาและเกาผิดๆ จะเกิดบาดแผลมีผิวหนังบวมช้ำ เซลล์ผิวหนังอักเสบหลั่งสารฮิสตามีน ออกมาจนทำให้คันมากขึ้น

...จึงควรหลีกเลี่ยงการเกาให้มากที่สุด การเกาไม่ใช่การรักษา การรักษาการคันต้องรักษาที่สาเหตุ ถ้าคันมากจนต้องเกาจะต้องเกาโดยไม่ให้เกิดบาดแผลหรือผิวหนังชอกช้ำ ไม่ควรเกาโดยใช้เล็บหรือวัตถุที่แข็งกว่าผิวหนัง ให้ใช้ผิวหนังถูกับผิวหนัง โดยใช้อุ้งปลายนิ้วถูเบาๆ บริเวณที่คัน เนื่องจากมีความแข็งเท่ากัน จึงทำให้ผิวหนังถลอกน้อย ไม่มีบาดแผลเกิดขึ้น แต่ถ้าคันในร่มผ้าให้เกาบนผ้า ขณะที่ผ้าแนบกับผิวหนัง ส่วนคนที่มีขาลายนั้นมักเกิดจากการถูกยุงกัด หรือใช้สบู่มากไปจนผิวแห้ง เมื่อคันจนต้องเกาและเกาผิดๆ จึงทำให้ผิวหนังบวมช้ำเกิดบาดแผลทั้งแผลสดและแผลเป็น เนื่องจากเซลล์ผิวหนังอักเสบ ในกรณีลูกของคุณ...หมอจะให้ยาน้ำทาบริเวณแผลสด ให้ยาครีมทาบริเวณแผลเป็น และให้ยารับประทานแก้คันชนิดต้านอิสตามีนไปด้วย”

ลูกสาวของนาเดียมีอาการดีขึ้นตามลำดับและเธอได้พาลูกสาวมาพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง

โดย พญ.จินตนา โยธาสมุทร
สุขสาระ มกราคม 2555




  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขพาพ (สสส.)
  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • ศูนย์นโยบายโลกมุสลิม
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่