“หกล้มในบ้าน” ภัยใกล้ตัวของผู้สูงอายุ


วันที่ 6 สิงหาคม 2557


ทุกคนก็คงรู้ว่า หนึ่งภัยสำคัญสำหรับผู้สูงอายุก็คือ การหกล้ม เพราะสภาพร่างกายนับวันมีแต่เสื่อมลง โดยเฉพาะในส่วนของกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ รวมถึงการทรงตัว ข้อมูลจากการสำรวจสภาวะสุขภาพอนามัยของประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 3 ซึ่งเผยแพร่เมื่อปี 2550 พบว่า บ้านกลายเป็นสถานที่เกิดเหตุการณ์หกล้มของผู้สูงอายุที่สำคัญไม่แพ้ที่อื่นๆ

ตารางแสดง สถานที่ที่ผู้สูงอายุเสี่ยงต่อการหกล้ม

สถานที่หกล้ม

กลาง

เหนือ

อีสาน

ใต้

กทม.

w หกล้มนอกบ้าน

44.9

45.8

53.6

47.5

41.2

w หกล้มที่บ้าน

26.1

33.4

18.9

21.1

41.6

w หกล้มที่ลานกีฬา

0.2

0.5

0.5

0.2

2.8

w หกล้มที่อื่นๆ

25.9

28.1

32.4

22.4

22.7

จากตารางจะเห็นได้ว่า บ้านเป็นสถานที่เสี่ยงอันดับต้นๆ และเป็นสถานที่เสี่ยงต่อการหกล้มมากที่สุดสำหรับผู้สูงอายุในกรุงเทพฯ

สำหรับสาเหตุการหกล้มของผู้สูงอายุในบ้านไม่ได้เกิดจากสาเหตุเฉียบพลันที่ป้องกันไม่ได้ เช่น อาการวิงเวียนศีรษะ เสียการทรงตัว สถานเดียวเท่านั้น แต่ยังเกิดจากการจัดสภาพบ้านเรือนอีกด้วย โดยทุกวันนี้ผู้สูงอายุในประเทศไทยมากกว่าครึ่งยังใช้ชีวิตอยู่ในบ้านที่ขาดการจัดสภาพแวดล้อมให้ปลอดภัย ส่งผลให้ผู้สูงอายุเหล่านั้นต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่อาจร้ายแรงถึงขั้นพิการไปตลอดชีวิตที่เหลือหรือเสียชีวิตได้ทุกวินาที ซึ่งสาเหตุดังกล่าวเป็นเรื่องที่ป้องกันได้ตั้งแต่เนิ่นๆ ถ้ารู้ว่าจุดอันตรายอยู่ที่ไหน โดยผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า จุดอันตรายในบ้านที่สำคัญที่สุดสำหรับผู้สูงอายุ ก็คือ บันไดและพื้นที่ไล่ระดับลดหลั่น รวมทั้งห้องน้ำ, ห้องครัว และทางเดินเข้าบ้าน ซึ่งเป็นจุดเสี่ยงลดหลั่นกันลงมาเป็นลำดับ

อย่างไรก็ตาม คนส่วนใหญ่ไม่สามารถสร้างบ้านใหม่หรือโยกย้ายไปยังที่ๆ เหมาะสมได้ ดังนั้น การดัดแปลงสภาพบ้านให้คุณปู่ คุณย่า คุณตา คุณยายใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัยจึงเป็นทางออกที่ทำได้มากกว่า อาทิเช่น ถ้าสภาพบ้านบังคับให้ผู้สูงอายุยังต้องใช้บันได้ขึ้นลงก็ต้องดูแลให้มีราวเกาะบันไดที่จับถนัดมือ ห้องน้ำพื้นต้องแห้ง ไม่ลื่นเฉอะแฉะ และมีราวเกาะ ส่วนทางเดินเข้าบ้าน ถ้ามีระดับสูงกว่าพื้นถนน ควรทำเป็นทางลาดและมีราวเกาะเพื่อความสะดวกในการเดินหรือใช้รถเข็น เป็นต้น

ดังนั้น บ้านที่น่าอยู่สำหรับผู้สูงอายุไม่ใช่บ้านที่สวยและหรูหรา แต่คือบ้านที่ออกแบบโดยคำนึงถึงการใช้ชีวิตประจำวันในวัยที่ร่างกายนับวันแต่จะโรยราได้อย่างสะดวกสบายและปลอดภัยมากที่สุด

อาอีชะห์-เรียบเรียง
สุขสาระ-ธันวาคม 2551




  • คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • สำนักจุฬาราชมนตรี
  • มูลนิธิสันติชน
  • มูลนิธิรณรงค์เพื่อ
    การไม่สูบบุหรี่